موفق نشدند . ايالات شمالى از ديوار بزرگ چين تا مصب رودخانه آمور تحت اشغال قومى تبتى به نام تانگوت بود كه در سال 990 م . دولتى تشكيل دادند . حلب و موصل : فرمانرواى موصل عدة الدوله ابو تغلب فضل بود ( 328 - 369 ه . ق . ) ( 939 - 979 م . ) كه به علت دخالت در اختلافاتى كه بين امراى آل بويه بروز نموده بود و طرفدارى وى از دسته‌اى به نام چار ، به شام گريخت و در آن محل كشته شد . يعنى در حقيقت ، حكومت حمدانيان در موصل به پايان آمد . در سال 365 هجرى ( 975 م . ) دياربكر به تصرف ابو المعالى درآمد . وى در سال 381 هجرى ( 991 م . ) درگذشت و فرزندش ابو الفضائل سعيد جانشين پدر شد كه به علت خردسالى ، حكومت در دست لؤلؤ ، مملوك سيف الدوله حمدانى بود . دياربكر : مروانيان دياربكر اصلا از طوايف كرد بودند . باذ ، مؤسس اين سلسله يكى از رؤساى طوايف كرد بود . وى بعد از زوال قدرت آل بويه در اين منطقه كه بعد از درگذشت عضد الدوله به وقوع پيوست ( 372 ه . ق . ) ( 983 م . ) دياربكر را به تصرف خود درآورد و حتى در سال 373 هجرى بغداد را مورد تهديد قرار داد . بعد از مرگ باذ 381 هجرى ( 990 م . ) خواهرزاده‌اش ابو على مروان جانشين او شد . قلمرو او مشتمل برآمد و ارزن و ميافارقين و كيفا بود . يمن : فرمانرواى سلسلهء بنى زياد ، عبد اللّه ابن اسحق بود ( 371 - 409 ه . ق . ) ( 981 - 1018 م . ) افريقا تونس : فرمانرواى بنى زيرى ، منصور ابن يوسف بود ( 373 ه . ق . ) ( 983 م . ) مراكش : در سال 364 هجرى ( 974 م . ) غالب ، فرمانده سپاهيان اموى آندلس ، دولت ادارسه را منقرض كرد . « 1 »

--> ( 1 ) . ر ك . دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 1 . آل ادريس مقالهء صادق سجادى ، ص 561 - 565 . طبقات سلاطين اسلام ، ص 29 . نسب‌نامهء خلفا و شهرياران ، ص 103 . دايرة المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 71 . سلسله‌هاى اسلامى ، ص 45 - 46 .